„Mieszaniec” na rozdrożu… Problemy tożsamościowe bohaterów prozy Szczepana Twardocha
PDF

Słowa kluczowe

.

Jak cytować

Waligóra, J. (2025). „Mieszaniec” na rozdrożu… Problemy tożsamościowe bohaterów prozy Szczepana Twardocha. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Ad Didacticam Litterarum Polonarum Et Linguae Polonae Pertinentia, 16(431). https://doi.org/10.24917/20837276.16.18

Abstrakt

The article explores the issue of identity in Szczepan Twardoch’s works from an educational
perspective. The main focus is placed on the figure of the “hybrid”—a character
of multi-ethnic origin or one operating in a complex cultural environment.
An example of this is the portrayal of Dr. Radziwiłek in the novel Król, a secondary
character inspired by the Warsaw political activist and gangster Józef Łokietek.
The article establishes that identity in Twardoch’s works is fluid and constantly
evolving, particularly in the face of historical events. Language plays a crucial role in
shaping the identity of the characters – Radziwiłek, speaking a mixture of languages,
appears as a rootless figure, yet remains determined and consistent. In the context
of Heidegger’s philosophy and the Sapir-Whorf hypothesis, the author examines the
extent to which language serves as a foundation for cultural belonging and how its
absence deepens human alienation.
The text also highlights literary inspirations and references to reality. Radziwiłek
is compared to brother Salvatore from The Name of the Rose and the historical
figure Józef Łokietek. Unlike the latter, the gangster in Twardoch’s novel does not
undergo redemption, making him a one-dimensional and demonic character.

https://doi.org/10.24917/20837276.16.18
PDF

Bibliografia

Barthes R., Śmierć autora, tłum. M.P. Markowski, „Teksty Drugie” 1999, nr 1–2,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

s. 247–251.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Dudek A., Pytel G., Bolesław Piasecki. Próba biografii politycznej, Londyn 1990.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Eco U., Imię róży, tłum. A. Szymanowski, Kolekcja „Gazety Wyborczej” [bmdw].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Eco U., Interpretacja i historia, [w:] U. Eco, R. Rorty, J. Culler, Ch. Brookes-Rose, Interpretacja
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

i nadinterpretacja, tłum. T. Bieroń, red. S. Collini, Kraków 2008, s. 28–50.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Gadamer H.G., Człowiek i język, tłum. K. Michalski, „Teksty” 1976, nr 6 (30), s. 9–21.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Jędrychowska M. i in., „To lubię!” Program nauczania języka polskiego w klasach I–III
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum, Kraków 2002.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Klimczuk A., Hipoteza Sapira–Whorfa – przegląd argumentów zwolenników i przeciwników,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

„Kultura – Społeczeństwo – Edukacja” 2013, nr 1 (3), s. 165–182.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Kłakówna Z.A., Paradoksy wieży Babel, [w:] tejże, Bierz i czytaj…, Kraków 2023, s. 79–86.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Kołoczek Ł., Język jako naród – czego może nauczyć nas przypadek Heideggera, [w:] Między
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

historią idei a metafizyką, red. M. Falkowski, Warszawa 2020.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Lehr-Spławiński P., Stylizacja gwarowa, obcojęzyczność i polszczyzna ogólna w tyglu
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

aparycji językowej na przykładzie ostatnich powieści Szczepana Twardocha, „Studia
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pragmalingwistyczne” 2017, R. 9, s. 221–245.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pawlak J., Paula Ricoeura koncepcja tożsamości narracyjnej, [w:] Tożsamość człowieka,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

pod red. A. Gałdowej, Kraków 2000, s. 127–138.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pisarkowa K., Georg[e] Steiner, „Po wieży Babel. Problemy języka i przekładu” [rec. książki],
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

„Stylistyka” 2003, nr 12, s. 401–433.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Prokop-Janiec E., „Multilingual turn” a współczesna literatura polska, „Teksty Drugie”
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

, nr 3, s. 60–77.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Rawicz J., Doktor Łokietek i Tata Tasiemka. Dzieje gangu, Warszawa 1968.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Rosner K., Narracja, tożsamość, czas, Kraków 2003.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Słonimski A., Kroniki tygodniowe 1936–1939, oprac. R. Habielski, Warszawa 2004.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Steiner G., Po wieży Babel. Problemy przekładu i języka, tłum. O. i W. Kubiccy, Kraków
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Tambor J., Kulturowe wyznaczniki tożsamości. Tożsamość mieszkańców województwa
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

śląskiego, [w:] Kongres Kultury Województwa Śląskiego 2010, Katowice 2011, s. 75.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

https://www.sbc.org.pl/de/publication/411807 (dostęp: 22.01.2025).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Twardoch Sz., Otchłań, [w:] tegoż, Obłęd rotmistrza von Egern, Lublin 2005.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Twardoch Sz., Król, Kraków 2017.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Urbaniak M., „Tożsamość narracyjna” Ricoeura jako medium między pojęciem i doświadczeniem
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

„ja”, „Rocznik Kognitywistyczny” 2010, t. 4, s. 215–222.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Walczak B., Język i wyznanie a tożsamość etniczna i narodowa dawniej i dziś, „Język.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Religia. Tożsamość” 2013, nr 1, s. 115–123.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Zając J., Tożsamość, męskość i etyka przemocy. O twórczości Szczepana Twardocha,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

[w:] Skład osobowy. Szkice o prozaikach współczesnych. Część 2, red. A. Nęcka,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

D. Nowacki, J. Pasterska, Katowice 2016, s. 437–463.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Prawa autorskie (c) 2025 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia

Downloads

Download data is not yet available.