Abstrakt
.The authors assume that language influences the shape of reality, and at the same
time, the perspective of “looking at the world” through it is strongly anthropocentric.
However, there are noticeable tendencies in language to change this attitude: scientists
and creators are trying to “unseal” the Anthropocene – to examine language
and approach it reflectively: to recall and restore old, nature-related meanings. The
authors report on the course of an attempt to create a practical “Eco-Dictionary” that
would help develop the climate and environmental discourse and, at the same time,
would be helpful in educational discourse. They shape the basics of such a dictionary,
and their assumptions are based on the theory of thematic fields. Lexemes within
one field are related by meaning, often complementing their meaning and enriching
the thematic group’s overall image. It is also a glossary collecting an explanation of
terminology that arises at the interface of diverse disciplines and creative actions
devoted to the active approach to the climate and environmental crisis.
Bibliografia
.Albrecht G.A., Earth Emotions. New Words for a New World, New York 2019.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bańko M., Poradnia językowa PWN, odpowiedź z 24.03.2013 r., https://sjp.pwn.pl/
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
poradnia/haslo/umrzec-zdechnac;14051.html (dostęp: 6.09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bartmiński J., Językowe podstawy obrazu świata, Lublin 2007.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bartmiński J., Tokarski R., Definicja semantyczna: czego i dla kogo, [w:] O definicjach
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin 1993.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Batko-Tokarz B., Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
praktyka, leksykografia, Kraków 2019.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bińczyk E., Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu, Warszawa 2018.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bińczyk E., Ludzkości opłaca się przetrwanie, „Polityka” 2020, nr 43 (3284), s. 28–31.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bendyk E., Punkt Nemo. Skok do krainy po-wolności, „Polityka” 2020, nr 44 (3285),
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
s. 28–31.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Braidotti R., Po człowieku, przekł. J. Bednarek, A. Kowalczyk, Warszawa 2014.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Chwałczyk F., Urbanocen – kulturowe rozszerzenie propozycji antropocenu, praca doktorska,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
https://repozytorium.amu.edu.pl (dostęp: 6.09. 2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Goatly A., Washing the Brain. Metaphor and Hidden Ideology, Amsterdam – Philadelphia
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Górska P., #86 Rewilding – czym jest zadziczanie i dlaczego go potrzebujemy?, podcast,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
https://open.spotify.com/show/5IvMpzuBWnHD7f2OHHm3uD?go=1&sp_cid=
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
de7411a2d899ecd2eaa220c01616&nd=1&dlsi=52e90c7e2a83486f (dostęp:
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
09. 2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
M. Gurowska, M. Rosińska, A. Szydłowska, ZOEpolis. Budując wspólnotę ludzko-
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
-nie‑-ludzką, Warszawa 2020.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Halliday M., Language and the Order of Nature, [w:] tegoż, On Language and Linguistics,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
London – New York 2003.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Haraway D., Staying with the Trouble. Making Kin in Chthulucene, Durham – London
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Jeziorska K., Rośliny ruderalne – chwasty i pionierzy, https://zielonyogrodek.pl/ogrod/
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
zakladanie-ogrodu/3193-rosliny-ruderalne (dostęp: 2.09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kempf Z., Wyrazy „gorsze” dotyczące zwierząt, „Język Polski” 1985, nr 2–3, s. 125–144.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Książek M., Atlas dziur i szczelin, Kraków 2023.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Książek M., Felieton, https://www.dwutygodnik.com/autorzy/2127-micha-ksi-ek
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
(dostęp: 6.09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Książek M., Miejska biodróż, „Notes na 6 Tygodni” 2023, nr 149, s. 82–87.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Lelonek D., Wasteplants Atlas / Atlas śmiecioroślin, tłum. na j. ang. E. Rose, Poznań 2021.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Macfarlane R., Environment: New words on the wild, „Nature” 2013, vol. 498, s. 166–167.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Michałowski P., Podstawy modelowania terminograficznego, Warszawa 2017.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Miodek J., Czy zwierzęta umierają, czy zdychają?, https://drugidom.wroclaw.pl (dostęp:
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Miodunka W., Teoria pól językowych, społeczne i indywidualne ich uwarunkowania, Warszawa
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
– Kraków 1980.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Mühlhäusler P., Quo vadis Ecolinguistics?, [w:] Aalpiri papers, red. F.V. Steffensen, Odense
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Neimanis A., Ciała wodne. Posthumanistyczna fenomenologia feministyczna, tłum. S. Królak,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Warszawa 2024.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Pajdzińska A., Śmiercią jakby płytszą nie umierają, ale zdychają zwierzęta (obraz zwierząt
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
w polszczyźnie na tle ustaleń nauk przyrodniczych), „Etnolingwistyka” 2017,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
nr 29, s. 135–149.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Petryczkiewicz D., Recepta na urbanocen? Biodróżowanie z pszczołami samotnicami
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
[rozmowa z M. Książkiem], https://krytykapolityczna.pl/kraj/recepta-na-
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
-urbanocen-biodrozowanie-z-pszczolami-samotnicami-rozmowa/ (dostęp:
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Pies zdechł, a nie umarł”. Prof. Jerzy Bralczyk zaskoczył dziennikarzy w studiu TVP Info,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
https://www.tvp.info/79289753/prof-jerzy-bralczyk-zaskoczyl-dziennikarzy-
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
-w-studiu-tvp-info (dostęp: 23.08.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Rusinek M., Ryba jest śnięta, a pies się nażarł i zdechł. Ludzkie słowa dla zwierząt, Wyborcza.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
pl, 1.09.2022.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Siemion D., Awantura o słowa: zwierzę umiera czy zdycha?, https://klubzwierzaki.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
pl/491720,zwierze-umiera-czy-zdycha (dostęp: 6.09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/zdechn%C4%85%C4%87.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
html (dostęp: 16.09.2024).
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Steciąg M., Język w epoce antropocenu. Ujęcie ekolingwistyczne, Zielona Góra 2023.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Targański T., Ewolucja rewolucji, „Polityka” 2024, nr 38, s. 62–64.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Tokarczuk O., Człowiek na krańcach świata. Ex-Centrum, „Polityka” 2020, nr 40 (3281),
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
s. 24–30.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Uździcka M., O nowym pojęciu glosariusza (na materiale fantasy), „Stylistyka” 2017,
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
t. 26, s. 269–289.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wendland Z., Ekologia lingwistyczna, czyli o możliwościach kształtowania ekologicznej
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
świadomości za pomocą zmian w sferze języka, „Sylwan” 2000, nr 10, s. 107–119.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zajączkowska U., Ciałka zieleni. Ex-Centrum, „Polityka” 2020, nr 50 (3291), s. 61–63.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zajączkowska U., Patyki, badyle, Warszawa 2019.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zmarzer W., Lukszyn J., Teoretyczne podstawy terminologii, Warszawa 2001.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (c) 2025 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
